Budowa nerwów

Środkowy układ nerwowy, znajdujemy jeszcze w ustroju tzw. zakończenia nerwowe obwodowe, tak dla nerwów dośrodkowych, których zakończenia obwodowe są właściwie początkiem, jakoteż dla nerwów odśrodkowych. Jeżeli się bliżej zastanowimy nad rozmaitymi wpływami, za pomocą których świat zewnętrzny działa na ustrój zwierzęcy, to znajdziemy, że są to przeważnie rozmaite kategorye ruchu. np. światło, dźwięk, ucisk mechaniczny, cieplo i t. Continue reading „Budowa nerwów”

Komórki czuciowe i ruchowe

U zwierząt nieco wyższych znajdujemy nowy stopień w rozwoju tkanki nerwowej: powierzchnia zwierzęcia obok pewnych specyalnych cech, które służą do ochrony organizmu, nabywa szczególnej zdolności odczuwania wszelkich wpływów zewnętrznych; staje się więc faktycznie powierzchnią czuciową. Od tej powierzchni, którą zwykle tworzą komórki nabłonkowe, odchodzą cienkie niteczki, prowadzące do osobnych komórek, umieszczonych w głębszych warstwach ustroju. Od tych ostatnich odehod74 włókna, które kończą się w komórkach ustroju zdolnych do kurczenia się. W tym przypadku mamy już osobną komórkę, która za pomocą 2 swoich wypustek łączy powierzchnię czuciową z narządem, w którym występują zmiany, np. z mięśniem (rycina 61); komórkę tę nazywamy komórką nerwową. Continue reading „Komórki czuciowe i ruchowe”

Chronoskopy

Mając nerw pewnej długości, można, go podrażnić, jak przedstawiono na rycinie, w dwóch punktach : w punkcie najbardziej oddalonym od mięśnia i w punkcie leżącym tuż obok mięśnia Jeżeli czas, potrzebny dla przejścia stanu czynnnego od jednego miejsca podrażnienia nerwu do drugiego, jest nieskończenie mały, to oczywiście przy dokładnem ustawieniu przyrządu odchylenia w busoli muszą być w obu przypadkach, t. j. przy podrażnieniu w miejscu dalszem i bliższem jednakowe. Z doświadczeń Helmholłza okazało się, że przeciwnie, czas ten przy podrażnieniu punktu dalej leżącego na nerwie jest znacznie dłuższy od czasu, który upływa przy podrażnieniu nerwu w miejscu, leżącem tuż obok mięśnia. Określając różnicę czasu przy podrażnieniach w obu tych punktach i znając odległość jednego punktu od drugiego, już bardzo łatwo oznaczyć szybkość, z jaką stan czynny przenosi się po nerwie. Continue reading „Chronoskopy”

Metoda Helmholtza

Dla oznaczenia szybkości stanu czynnego w nerwach, możemy się posługiwać z małemi modyfikacyami samą metodą, którą pierwszy raz zastosował Helmholtz w roku 1850. Punktem wyjścia doświadczeń Helmholtza były następujące spostrzeżenia astronomów. W końcu XVIII w. astronomowie zwrócili uwagę, że zawsze istnieją pewne różnice w oznaczeniu czasu pojawienia się zjawisk astronomicznych w spostrzeżeniach rozmaitych  przytem różnice w oznaczeniu czasu dla dwóch obserwatorów są zawsze stale; różnice tę nazwano równaniem osobistem. Dla wytłumaczenia tego faktu, pierwszy, o ile wiadomo, Nikolai przypuszczał niejednostajną. Continue reading „Metoda Helmholtza”