Ruchy migawkowe

Oprócz ruchów, które ustroje wyższe wykonywają za pomocą mięśni prążkowanych lub gładkich, znajdujemy prawie u wszystkich zwierząt jeszcze jednego rodzaju ruch, który tem się różni od dwóch pierwszych, że powstaje nie w samej protoplazmie komórek lecz tylko w ich pewnych dodatkowych częściach. Jest to t. zw. ruch migawkowy. W ustrojach wyższych znajdujemy w wielu miejscach komórki nabłonkę, opatrzoną z jednej strony szeregiem włosków, które nazywamy migawkami lub rzęsami. U niższych zwierząt podobne włoski niekiedy otaczają całą powierzchnię ciała lub pewną część jego. Ruch tych włosków składa się z szyb. kiego zginania się zwykle w jedną stronę i z znacznie wolniejszego powrotu do pierwotnego położenia. Ponieważ włoski te z mniejszą szybkością wracają do pierwotnego położenia, aniżeli się zginają więc wskutek tego wywiązuje się pewna siła, która działa w kierunku zginania się migawek. Przyczyna zaś, wskutek której wracają do pierwotnego położenia, zależy prawdopodobnie od ich sprężystości. Ruchy migawek odbywają się tak prędko, że wprost okiem trudno je odróżnić i badać; stają się one tylko wtedy widocznymi, jeżeli wskutek nieodpowiednich warunków, w których komórki migawkowe zostają umieszczone, stają się wolniejszymi. Podług Engelmanna migawki u żab wykonywają w stanie prawidłowym do 20 zgięć na sekundę. Liczyć zaś takie ruchy można tylko wtedy, jeżeli ilość ich nie przewyższa 7—8 na sekundę. Ruchy te wogóle są niezależne od układu nerwowego i prawdopodobnie nie ulegają przerwom. Jednak u niższych zwierząt, jak np. u wymoczków, można obserwować pewne zmiany w tych ruchach, nawet zupełne ich zatrzymanie, w każdym razie pewne wahania w szybkości zależne od potrzeb osobnika, a nawet prawdopodobnie od jego woli. Badania nad wpływem prądów indukcyjnych lub stałych do ostatnich czasów nie zostały uwieńczone pomyślnym skutkiem. O ile z badań dotychczasowych wiadomo, najenergiczniejszym czynnikiem, zmieniającym ruch migawkowy, są miany temperatury; pod wpływem ogrzewania ruchy te wzmagają się, oziębianie znacznie je zwalnia. Również sprzyjającym warunkiem jest słabe oddziaływanie zasadowego płynu, w którym komórki się zawierają, podczas gdy kwasy zwykle w najmniejszych ilościach ruchy te powstrzymują. Obecność tlenu, o ile z doświadczeń można wnosić, jest też koniecznym warunkiem istnienia tego ruchu. Zbytek, podobnie jak inne kwasy, wpływa na te ruchy powstrzymująco, jednak po usunięciu CO2 ruchy napowrót wracają. Chloroform i eter również w małych ilościach ruchy te zmniejszają lub zatrzymują w większych zupełnie je niszczą, Dla badania ruchów migawkowych można prócz bezpośredniej obserwacyi pod mikroskopem zastosować cały szereg przyrządów, za pomocą których można wykazać, jak wielką jest praca mechaniczna tych narządów. Najodpowiedniejszym przyrządem do badania ruchów migawkowych są t. zw. młynek i wahadełko. [hasła pokrewne: endometrioza,serwis niszczarek ,usg żył kończyn dolnych ]

Powiązane tematy z artykułem: endometrioza serwis niszczarek usg żył kończyn dolnych